Select Page

Έιμυ Λόουελ

Έιμυ Λόουελ


Η Αμερικάνα ποιήτρια και κριτικός Έιμι Λόουελ (Amy Lowell) γεννήθηκε στο Μπρούκλιν της Μασαχουσέτης το Φεβρουάριο του 1874, το τελευταίο από τα πέντε παιδιά του Αυγούστου Λόουελ και της Κάθριν Μπίγκελοου Λώρενς. Οι Λόουελ ήταν μια από τις πλουσιότερες και επιφανέστερες οικογένειες της Βοστώνης και τα μέλη της έπαιζαν εξέχοντα ρόλο στα πολιτιστικά, επιστημονικά και επιχειρηματικά δρώμενα της εποχής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι δύο αδερφοί της Έιμυ, Πέρσιβαλ και Άμποτ Λώρενς. Ο πρώτος συνέβαλε στην ανακάλυψη του πλανήτη Πλούτωνα και ήταν από τους πρώτους που ασχολήθηκαν στην Αμερική με τον Κορεάτικο και τον Ιαπωνικό πολιτισμό, ενώ ο δεύτερος διετέλεσε πρόεδρος στο Χάρβαρντ για είκοσι-τέσσερα χρόνια.

Βέβαια κανένας από τους εξέχοντες συγγενείς της δε μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για τη νεαρή Έιμι καθώς όλοι τους ήταν άντρες. Οι γυναίκες της οικογένειας έπρεπε να ακολουθήσουν άλλα πρότυπα. Στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν οικογένεια και να συμμετέχουν με επιτυχία στα κοινωνικά δρώμενα της εποχής. Έτσι, εξαιτίας της στάσης της οικογένειας της απέναντι στις γυναίκες, η Λόουελ δεν έλαβε πανεπιστημιακή μόρφωση. Ωστόσο αναπλήρωσε το κενό μελετώντας τόσο στη τεράστια βιβλιοθήκη του σπιτιού της όσο και στη βιβλιοθήκη Boston-Athenaeum, την οποία ίδρυσε ο προπάππους της John Lowell III. Μάλιστα η αγάπη της για το διάβασμα και τα βιβλία οδήγησε και την ίδια στη συλλογή βιβλίων. Για παράδειγμα το 1891, την χρονιά που τελείωσε το σχολείο, αγόρασε τα άπαντα του Σερ Γουόλτερ Σκοτ με τα χρήματα που έλαβε ως δώρο για τα Χριστούγεννα. Πέρα από το διάβασμα, η εκπαίδευσή της εμπλουτίστηκε και από τα διάφορα ταξίδια που έκανε κατά τη διάρκεια των νεανικών της χρόνων, όπως αυτό στην Αίγυπτο, τα οποία τη γέμισαν με σημαντικές γνώσεις και εμπειρίες. Η Λόουελ άρχισε το γράψιμο στα παιδικά της χρόνια. Σε ηλικία 13 χρονών τυπώθηκε το πρώτο της βιβλίο. Ήταν η συλλογή διηγημάτων Dream Drops; or, Stories from Fairyland, την οποία χρηματοδότησε η ίδια της η μητέρα, δωρίζοντας παράλληλα τα κέρδη από τις πωλήσεις στο Ινστιτούτο Πέρκινς για τυφλούς. Αν και ποτέ δεν εγκατέλειψε το γράψιμο η επαγγελματική της ενασχόληση με τη συγγραφή ήρθε πολύ αργότερα όταν ήταν ήδη 38 ετών. Νωρίτερα, το 1902, είχε αρχίσει να γράφει ποίηση ενώ το 1910 δημοσίευσε τα πρώτα της ποιήματα, τέσσερα σονέτα στην Atlantic Monthly. Τελικά το 1912 εκδόθηκε το πρώτο της βιβλίο ποίησης, το A Dome of Many-Coloured Glass, το οποίο πήρε κυρίως θετικές κριτικές αλλά υστέρησε στις πωλήσεις.

Την ίδια χρόνια γνώρισε την ηθοποιό Άντα Ράσελ η οποία υπήρξε σύντροφός της για το υπόλοιπο της ζωής της, συζώντας μαζί της και ακολουθώντας τη Λόουελ στα ταξίδια της. Η Ράσελ πέρα από την αγάπη και την ηθική υποστήριξη που της πρόσφερε, τη βοήθησε και στην οργάνωση της επαγγελματικής της ζωής εκτελώντας χρέη γραμματέα της. Επίσης αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλά ποιήματα της Αμερικάνας ποιήτριας.

Η Λόουελ ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με το κίνημα του εικονισμού το 1913 όταν στο περιοδικό Poetry της Harriet Monroe δημοσιεύτηκαν εικονιστικά ποιήματα της H.D. Εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από αυτά που ταξιδέψε στην Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα στο Λονδίνο για να συναντήσει το ιδρυτή του κινήματος, Έζρα Πάουντ, καθώς και την H.D., τον Λώρενς και τους άλλους ποιητές που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του. Στην Ευρώπη μελέτησε με τον Πάουντ τις αρχές του εικονισμού και του ελεύθερου στίχου. Επίσης γνώρισε πολλούς αξιόλογους λογοτέχνες με τους οποίους διατήρησε αλληλογραφία και μετά την επιστροφή της στην Αμερική.

Τελικά η Λόουελ έγινε ένα σημαντικό μέλος του κινήματος, συμμετέχοντας και στην περίφημη εικονιστική ανθολογία του Πάουντ, Des Imagistes που εκδόθηκε το 1914. Μάλιστα όταν ο Πάουντ εγκατέλειψε το κίνημα, η Λόουελ έγινε η κυριότερη εκπρόσωπός του. Ταξίδεψε σε όλη την Αμερική προωθώντας το ενώ επιμελήθηκε μια σειρά από ετήσιες εικονιστικές ανθολογίες από το 1915 ως το 1917, με την ονομασία Some Imagists Poets. Ωστόσο ο Πάουντ στάθηκε αρνητικός απέναντι στην προσπάθεια της Λόουελ. Δε δίστασε μάλιστα να δηλώσει δημόσια ότι το όνομα του κινήματος έπρεπε να αλλάξει από “Imagism” σε “Amygism”. Μια δήλωση που η Λόουελ φυσικά δεν άφησε αναπάντητη λέγοντας πως ο εικονισμός μπορεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη μονάχα μετά την απόσυρση του Πάουντ και τη δική της ανάμειξη.

Παρά τη μεγάλη προσφορά της στο κίνημα πρέπει να σημειωθεί ότι η ποίησή της δεν ήταν ποτέ αποκλειστικά εικονιστική. Για παράδειγμα, αξίζει να αναφερθεί η προσπάθειά της να πειραματιστεί με την πολυφωνική πρόζα στην οποία επιχείρησε να χρησιμοποιήσει και να συνδυάσει όλες τις μορφές ποίησης όπως το μέτρο, το ρυθμό και τον ελεύθερο στίχο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι μονόλογοι στη διάλεκτο της Νέας Αγγλίας. Επίσης κάποια ποιήματά της αντηχούσαν τη γιαπωνέζικη ποιητική παράδοση ενώ άλλα την ινδιάνικη.

Από την περίοδο της ανάμειξής της με τον εικονισμό και έπειτα, ποιήματά της έκαναν όλο και πιο συχνά την εμφάνισή τους στα περιοδικά και τις εφημερίδες της εποχής. Το επόμενο βιβλίο ποίησής της, Sword Blades and Poppy Seed, εκδόθηκε το 1914. Γράφτηκε σε ελεύθερο στίχο και έγινε δεκτό με ενθουσιασμό. Πέρα από τη συγγραφή ποιημάτων ασχολήθηκε με τα δοκίμια και την κριτική. Το πρώτο της βιβλίο κριτικής δημοσιεύτηκε το 1915 και είχε τίτλο Six French Poets. Σημείωσε και αυτό επιτυχία, όπως άλλωστε και το Tendencies in Modern American Poetry, που έγραψε αργότερα. Έκτοτε η Λόουελ εξέδιδε κάθε χρόνο από ένα βιβλίο, κυρίως ποίησης, όπως τα Men, Women and Ghosts το 1916, Can Grande’s Castle το 1918 και Pictures of a Floating World το 1919.

Το τελευταίο της έργο ήταν η βιογραφία του σπουδαίου Βρετανού ποιητή Τζον Κιτς. Εμπνεύστηκε από μια ομιλία που δόθηκε το 1921 στο Γέιλ στην επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννηση του ποιητή. Η Λόουελ έκανε λεπτομερή έρευνα και αποκατέστησε πολλές παρανοήσεις που είχαν γίνει σχετικά με τη ζωή του. Επίσης ήταν η πρώτη βιογράφος που αναφέρθηκε θετικά στη αγαπημένη του ποιητή Φάνυ Μπράουν. Αν και το έργο έγινε δεχτό με ενθουσιασμό στην Αμερική, στην Βρετανία οι κριτικές ήταν αρνητικές. Η Λόουελ, παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, είχε σκοπό να ταξιδέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο και να αντιμετωπίσει τους επικριτές της. Ωστόσο το ταξίδι ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε λόγω του θανάτου της το 1925.

Η Ράσελ σταδιακά εξέδωσε τα ανέκδοτα βιβλία ποίησης της Λόουελ. Αρχικά το What’s O’Clock αμέσως μετά το θάνατο της ποιήτριας, και έπειτα τα East Wind και Ballads for Sale, το 1926 και 1927 αντίστοιχα. Το What’s O’Clock μάλιστα απέσπασε το βραβείο Πούλιτζερ του 1925.

Η Harriet Monroe αποχαιρετώντας την έγραψε ένα συγκινητικό άρθρο στο περιοδικό Poetry. Μεταξύ άλλων ανέφερε τα εξής: Ο καθένας μπορεί να διηγηθεί πολλές ιστορίες για την καλοσύνη της κυρίας Λόουελ και το ενδιαφέρον της για τους ανθρώπους με εξαιρετικές ικανότητες καθώς και την κατανόηση που έδειχνε στις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν. Πολλοί γνωστοί και άγνωστοι ποιητές βοηθήθηκαν από αυτή σε κρίσιμες περιόδους της ζωής τους με διάφορους τρόπους που ίσως ποτέ δεν αποκαλυφθούν… Ήταν μια σπουδαία γυναίκα, μια αληθινή και πιστή φίλη, και με όλη τη σημασία της λέξης, μια εξαιρετική συντροφιά… Φαίνεται απίστευτο ότι ένα πνεύμα τόσο ζωντανό και ζωτικό εγκατέλειψε το τόπο που αγάπησε και δε θα μας μιλάει πια μέσω της σάρκας που το περιέβαλε. Και πράγματι η Λόουελ υπήρξε ένα άνθρωπος που επηρέασε θετικά τους γύρω της και  εξακολούθησε να ζει μέσα στις μνήμες τους και στις σελίδες των βιβλίων της. Όπως και η ίδια είχε γράψει σε ένα ποίημα στη αγαπημένη της Άντα:

 

Το παλιό σπίτι θα σε φυλάει
Όπως έκανα.
Οι τοίχοι και τα δωμάτια θα σε κρατάνε,
Και θα σου ψιθυρίζω τις σκέψεις και τις επιθυμίες μου
Όπως πάντα,
Απ’τις σελίδες των βιβλίων μου.
The following two tabs change content below.

Κουνουγάκης Μάνος

Γεννήθηκε το 1985 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι απόφοιτος του τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο πανεπιστήμιο του Έσσεξ με ειδίκευση στην Αμερικάνικη Λογοτεχνία. Η διδακτορική του έρευνα εστιάζει στις τραγωδίες της Αγγλικής Παλινόρθωσης. Συγγραφικά ασχολείται με το διήγημα, την ποίηση και τη θεατρική γραφή. Κείμενα, άρθρα και μεταφράσεις του έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανήκει στη τριμελή συντακτική ομάδα του περιοδικού Prachya Review, από το Mπαγκλαντές. (www.prachyareview.com/)

Latest posts by Κουνουγάκης Μάνος (see all)

About The Author

Γεννήθηκε το 1985 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι απόφοιτος του τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο πανεπιστήμιο του Έσσεξ με ειδίκευση στην Αμερικάνικη Λογοτεχνία. Η διδακτορική του έρευνα εστιάζει στις τραγωδίες της Αγγλικής Παλινόρθωσης. Συγγραφικά ασχολείται με το διήγημα, την ποίηση και τη θεατρική γραφή. Κείμενα, άρθρα και μεταφράσεις του έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανήκει στη τριμελή συντακτική ομάδα του περιοδικού Prachya Review, από το Mπαγκλαντές. (www.prachyareview.com/)